Kontaktul. Sienkiewicza 30/32, 87-100 Toruń
tel.: (+48) 56-611-38-10

RELACJA Z OTWARCIA CBIKD

Trzykondygnacyjny gmach założono na planie litery
Budynek Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego UMK fot. Andrzej Romański

Badaniami różnego rodzaju dzieł sztuki, kompleksową konserwacją i restauracją zabytków, tworzeniem projektów konserwatorskich oraz rozwijaniem nowych metod konserwacji zajmą się pracownicy nowo powstałego Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego UMK.

Jednostka powstała przy Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Przy ul. Sienkiewicza 30/32 wybudowano nowy obiekt wyposażony w najnowocześniejszą aparaturę naukowo-badawczą, m.in. mikro-dyfraktometr rentgenowski XRD, przenośny cyfrowy system RTG, mikroskop polaryzacyjny, spektrometr XRF, mikroskop metalograficzny, nowoczesne stoły dublażowe, starzeniową komorę klimatyczną i świetlną, spektrometr do badań w podczerwieni FTIR z mikroskopem ATR, zestaw do mikrofedometrii, skanujący 16-bitowy system do reflektografii w podczerwieni, system obrazowania multispektralnego, skanery i drukarki 3D oraz specjalistyczny sprzęt fotograficzny. W sumie toruńscy konserwatorzy dzieł sztuki będą mieli do dyspozycji około 115 nowych urządzeń.

Portret prof. dr. hab. Andrzeja Sokali
Prof. dr hab. Andrzej Sokala, rektor UMK podczas  otwarcia Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego
fot. Andrzej Romański
Oddajemy do użytku jeden z najnowocześniejszych obiektów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, zarówno pod względem rozwiązań architektonicznych, jak i wyposażenia – mówi prof. dr hab. Andrzej Sokala, rektor UMK. - Na dobre pozostanie on wizytówką i dumą naszej uczelni. Jednak budynek i jego wyposażenie to tylko warunki, które stworzą możliwości rozwoju toruńskiej szkoły konserwacji: bez jej doświadczenia i dorobku ani ten piękny budynek, ani nowoczesna aparatura nie miałyby sensu.

Rektor przypomina, że budowa i wyposażenie gmachu wymagało wieloletnich przygotowań i starań władz i pracowników Wydziału Sztuk Pięknych oraz Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, a także licznych partnerów, w tym samorządu województwa kujawsko-pomorskiego, gminy miasta Toruń i Wyższej Szkoły Gospodarki w Bydgoszczy.

W Centrum, mającym ponad 4000 m kw. powierzchni całkowitej, ulokowano pięć laboratoriów: Badań i Konserwacji Elementów i Detali Architektonicznych, Badań i Konserwacji Malarstwa i Rzeźby Polichromowanej, Badań Fizyko-Chemicznych i Nieniszczących, Badań i Konserwacji Papieru i Skóry, Badań i Konserwacji Sztuki Nowoczesnej oraz dwie pracownie: Fotograficzną oraz Inwentaryzacji i Badań Zabytków Architektury.

Portret dr hab. Magdaleny Iwanickiej, prof. UMK, dyrektorki Centrum
Dr hab. Magdalena Iwanicka, prof. UMK, dyrektor Centrum
fot. Andrzej Romański
Koncepcja konserwacji zabytków jako dziedziny interdyscyplinarnej, posługującej się warsztatem badawczym nauk przyrodniczych, humanistycznych i technicznych ma w Toruniu na Wydziale Sztuk Pięknych UMK ponad 70-letnią tradycję, z której jesteśmy bardzo dumni i która zaowocowała powstaniem Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego UMK – mówi dr hab. Magdalena Iwanicka, prof. UMK, dyrektor Centrum. - Placówka zacznie działać w 2023 r. Prowadzić będzie działalność badawczą i usługową w zakresie szeroko pojętej ochrony dziedzictwa kulturowego. Będziemy wykonywać zarówno badania technologiczno-konserwatorskie, jak i praktyczną konserwację i restaurację obiektów dziedzictwa. Poza ekspertyzami dzieł sztuki będziemy oferować również inne badania na potrzeby podmiotów zewnętrznych, m.in. badania składu i właściwości materiałów produkowanych lub planowanych do wdrożenia.

Toruńska uczelnia od dawna poszukuje i wykorzystuje innowacyjne sposoby dla poznania i ratowania dzieł sztuki. Niedawno dzięki zastosowaniu techniki dendrochronologii badacze z Wydziału Sztuk Pięknych UMK ustalili, że drewno z ponad 100-letnich dębów wyciętych w 1479 r. w królewskiej Puszczy Niepołomickiej posłużyło Witowi Stwoszowi do budowy konstrukcji ołtarza w krakowskim kościele Mariackim. W 2000 roku dzięki połączeniu sił fizyków z Instytutu Fizyki i konserwatorów z Wydziału Sztuki Pięknych UMK opracowano unikalną na skalę światową metodę bezinwazyjnego badania obrazów, którą zastosowano m.in. podczas konserwacji dzieł Van Gogha i Leonarda Da Vinci. Teraz możliwości interdyscyplinarnych badań jeszcze wzrosną.

Rzeźba w jednej z pracowni Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego UMK
Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego UMK
fot. Andrzej Romański

- Zbliżająca się 550. rocznica urodzin naszego patrona, Mikołaja Kopernika – mówi prof. Sokala. - To ważny czas dla naszej społeczności, przypominający nam wszystkie te cechy Kopernika, które stały się także fundamentem rozwoju toruńskiej szkoły konserwacji i osiągnięć kolejnych pokoleń konserwatorów: szerokie horyzonty, wszechstronność zainteresowań, głęboka wiedza, skrupulatność i wytrwałość w pracy, geniusz i odwaga. To także czas, w którym nasze miasto wspomina dwudziestopięciolecie wpisania na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Z satysfakcją myślimy o tym, że toruńskie zabytki odzyskują swoje niepowtarzalne piękno w dużej mierze dzięki pracownikom, studentom i absolwentom konserwacji na naszym Uniwersytecie.

Centrum zaoferuje zleceniodawcom: identyfikację techniki wykonania i występujących w zabytku lub dziele sztuki nawarstwień historycznych, ocenę stanu zachowania, określenie właściwości materiałów, przyczyny zniszczeń, badania: pochodzenia, czasu powstania autentyczności obiektu, materiałów konserwatorskich, w tym badania wytrzymałościowe materiałów i konstrukcji wykorzystywanych w konserwacji i restauracji, badania starzeniowe (m.in. starzenie światłem z symulacją zmiennych warunków pogodowych) wraz z oceną zmian barwy i połysku powierzchni. Konserwatorzy opracują też szczegółowe programy prac konserwatorskich dla zabytku, wykonają konserwacje i restauracje obiektu zabytkowego oraz przygotują dokumentacje konserwatorskie.

Władze UMK w jednej z pracowni Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego UMK
Otwarcie Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego
fot. Andrzej Romański

Budowa i wyposażenie Centrum pochłonęło prawie 39 mln zł. Większa część tej kwoty - ponad 30 mln zł pochodzi z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach projektu Monumentum Sonus Visio. Akademickie Centra Przemysłów Kreatywnych Kultury, Sztuki i Ochrony Zabytków.

Autorem projektu i wykonawcą budynku jest spółka Erbud. Trzykondygnacyjny gmach założono na planie litery "L" i za pomocą podziałów elewacji oraz kształtu upodobniono do miejskiej kamienicy. Elewacje wykonane z betonu, szkła, miedzi i blachy świadczą jednak o tym, że obiekt powstał współcześnie i jedynie nawiązuje do tradycyjnej zabudowy Torunia. Prace ruszyły w 2018 r., a budowa zimą 2020 r.

Projekt jest realizowany w ramach konsorcjum zawartego pomiędzy Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu a Wyższą Szkołą Gospodarki w Bydgoszczy. Nad Brdą powstało pięć laboratoriów badawczych zlokalizowanych w budynkach WSG: Dźwięku, Poligrafii Designu, Audio-wizualne, Użyteczności i Neurokognitywistyki, Programowania, Projektowania i Szybkiego Prototypowania Oprogramowania oraz Układów Robotyki.

Całkowita wartość projektu wyniosła ponad 50 mln zł, a unijne dofinansowanie przekroczyło 38 mln zł.

pozostałe wiadomości

galeria zdjęć

Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij, aby powiększyć zdjęcie.